Baby Bag

​რა იწვევს სმენის დარღვევას ბავშვებში და რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება? - თემაზე ოტორინოლარინგოლოგი შორენა წიკლაური საუბრობს

​რა იწვევს სმენის დარღვევას ბავშვებში და რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება? - თემაზე ოტორინოლარინგოლოგი შორენა წიკლაური საუბრობს

რა იწვევს სმენის დარღვევას ბავშვებში და რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება? - ამ და სხვა საკითხებზე ​MomsEdu.ge-ს ესაუბრა ოტორინოლარინგოლოგი შორენა წიკლაური.

- რა იწვევს სმენის დარღვევას ბავშვებში? (მიზეზებსა და რისკფაქტორებზე რომ ვისაუბროთ)

- ბავშვთა ასაკში სმენის დაქვეითება შესაძლებელია იყოს თანდაყოლილი ან შეძენილი. თანდაყოლილი ძირითადად ვითარდება მაშინ, როდესაც დედა ორსულობის დროს იღებს რაიმე მედიკამენტს, გადაიტანს ინფექციურ დაავადებას ან უშუალოდ მუცლადყოფნის პერიოდში მოხდება ნაყოფის დაინფიცირება, რაც იწვევს ნაყოფის სმენის ანალიზატორის განვითარების დარღვევას. ასეთ დროს, შესაძლოა ბავშვი დაიბადოს თანდაყოლილი სმენის დაქვეითებით ან სრული სიყრუით.

შეძენილი სმენის დაქვეითების შემთხვევაში, სმენის დაკარგვა ხდება დაბადების შემდეგ. სმენის დაქვეითება სრულ დაკარგვამდე შესაძლებელია იყოს მწვავე და ქრონიკული. ასევე შექცევადი ან შეუქცევადი. სმენის მწვავე, შექცევადი დაქვეითების დროს ძირითადი მიზეზებია - ყურში უცხო სხეული, გოგირდის საცობი, ცხვირ-ხახაში მიმდინარე ანთებითი პროცესი. სმენის ქორნიკული დაქვეითების ხშირი მიზეზია - ცხვირხახის ადენოიდების ჰიპერპლაზია ან მაღალი ალერგიული ფონი (ცხვირ-ხახაში შეშუპება), რის შედეგად შესაძლოა განვითარდეს სითხის დაგროვება შუა ყურში და გამოიწვიოს ქრონიკული ექსუდაციური ოტიტი. ზემოთ ჩამოთვლილი მიზეზებით სმენის დაქვეითება როგორც წელი ექვემდებარება მკურნალობას და შესაძლებელია სრული განკურნება.

გარდა ზემოთხსენებული მიზეზებისა, სმენის დაქვეითება შესაძლებელია იყოს გამოწვეული ყურის ან თავის ტრავმით, მორეციდივე შუაყურის ანთებებით, ინფექციური დაავადებებით. სმენის დაქვეითებისას შეფერხებულია ანბგერის გატარება სმენის ნერვამდე (ამ დროს მკურნალობა მეტნაკლებად ეფექტურია) ან ხდება ნერვის მიერ ბგერის აღქმის დარღვევა (სამწუხაროდ სმენის ნერვის დაზიანება პრაქტიკულად არ ინკურნება), არსებობს ასევევ შერეული შემთხვევებიც, როდესაც ორივე კომპონენტია ერთდროულად.

- რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება, რათა არ გამოგვეპაროს პრობლემა?

- სმენა ერთერთი უმნიშვნელოვანესი ფაქტორია ბავშვის ნორმალური განვითარებისთვის. დაახლოებით 4 თვიდან ბავშვი უნდა რეაგირებდეს მშობლის ხმაზე, ხმაურზე, იხედებოდეს იმ მიმართულებით, საიდანაც მოდის ხმა. 1.5 წლიდან ბავშვი უკვე უნდა ცდილობდეს მარტივი სიტყვების წარმოთქმას. თუ აღნიშნული რეაგირებები და მეტყველების დაწყების შეფერხება გახანგრძლივებულია, მშობელმა ყურადღება უნდა მიაქციოს და შესაძლოა, იეჭვოს სმენის დაქვეითებაზე.

- როგორ შეიძლება ავიცილოთ თავიდან ეს პრობლემა?

- საქართველოში არსებობს ძალიან კარგი პროგრამა, რომლის ფარგლებშიც ხდება ყველა ახალშობილის შემოწმება სმენაზე. თუ ბავშვს აქვს თანდაყოლილი სმენის პრობლემა, ხდება დროული გამოვლენა და შესაბამისად, ჩარევაც დროულად მიმდინარეობს, აღნიშნული ეხმარება სმენადაქვეითებულ ბავშვს მაქსიმალურად ადაპტირდეს სოციუმთან.

პრობლემის თავიდან ასაცილებლად, ორსულობის პერიოდში, დედა უნდა ეცადოს რომ თავი დაიცვას სხვადასხვა ინფექციური დაავადებებისგან, თვითნებურად არ მიიღოს პრეპარატები, დროულად მოხდეს ახალშობილის სკრინინგი და ასევე, ძალიან მნიშვნელოვანია ბავშვის გეგმიური ვაქცინაცია. შუა ყურის მორეციდივე ინფექციების დროს დროულად უნდა მიმართოს ექიმს.

მშობლებს ვურჩევდი, რომ მოერიდონ ბავშვის თვითნებურად მკურნალობას. არსებობს ყურის დაავადებები, რომლის დროსაც გარკვეული პრეპარატების, მათ შორის ყურის წვეთების გამოყენება არ შეიძლება. შესაძლებელია, თვითნებური მკურნალობის დროს გამოიწვიოთ სმენის ნერვის დაზიანება. ხშირად, ყურის ტკივილის დროს ბავშვს ადებენ ცხელ მარილს, რაც დაუშვებელია. ასეთ დროს დიდია ალბათობა, რომ დაფის აპკი გასკდეს და შემდგომში გამოიწვიოს შუა ყურის ქრონიკული ანთება.

- რა შემთხვევებში უნდა მივმართოთ სპეციალისტს?

- მშობელს თუკი რაიმე ეჭვი გაუჩნდა ბავშვის სმენის დაქვეითებასთან დაკავშირებით, სასურველია, დროულად მიმართოს სპეციალისტს, რათა შესაბამისი მკურნალობით მივიღოთ მაქსიმალური შედეგი. სმენის დაქვეითება შესაძლოა მოხდეს, მანამ სანამ ბავშვი მეტყველებას დაიწყებს (თანდაყოლილი) ან როდესაც მეტყველება დაწყებული აქვს და შემდეგ გარკვეული მიზეზით ხდება დაქვეითება ან სრული დაკარგვა. როგორც უკვე აღვნიშნე, 4 თვიდან ბავშვი უნდა რეაგირებდეს ხმაზე, იყურებოდეს იმ მიმართულებით, საიდანაც ხმაური ესმის. თუკი ბავშვი უკვე ლაპარაკობს და მშობელმა შეამჩნია რომ საუბრისას ბავშვი სთხოვს რომ ნათქვამი გაუმეოროს, ან ახლოს მიდის ადამიანებთან საუბრის დროს, ან ტელევიზორს უსმენს ხმამაღლა... თუ ასეთი ქცევები ხშირად მეორდება, აუცილებლად მიმართეთ სპეციალისტს.

ყურადღება მიაქციეთ ცხვირით სუნთქვას, რადგან ყურის პრობლემები ხშირად მოდის ცხვირით სუნთქვის გაძნელებიდან. თუ ბავშვს გაუჭირდა ცხვირით სუნთქვა და ეს დიდხანს გრძელდება, დროულად გაიარეთ კონსულტაცია ექიმთან.

ცალკე უნდა გამოვყოთ მოზარდებში ყურსასმენების გადამეტებული მოხმარება. ხანგრძლივად ხმამაღლა მუსიკის მოსმენა, მითუმეტეს თუ ყურსასმენი მხოლოდ ერთ ყურზეა ან/და ღამით იძინებს ყურსასმენებით, დამაზიანებლად მოქმედებს სმენის ნერვზე და იწვევს სმენის შეუქცევად დაქვეითებას.

ესაურა მარიამ ჩოქური 

შეიძლება დაინტერესდეთ

ორსულის კანი ულტრაიისფერი სხივებისადმი განსაკუთრებით მოწყვლადი ხდება, რის გამოც ორსულებისთვის მზისგან დამცავი კრემების გამოყენება აუცილებელია

ორსულის კანი ულტრაიისფერი სხივებისადმი განსაკუთრებით მოწყვლადი ხდება, რის გამოც ორსულებისთვის მზისგან დამცავი კრემების გამოყენება აუცილებელია

ორსულობა მარტივი არ არის, განსაკუთრებით ზაფხულის ცხელ თვეებში, როდესაც გცხელათ, ოფლიანობა გაწუხებთ და კომფორტული ტანსაცმლის შერჩევაც გიძნელდებათ. ჩვენს სტატიაში იმ 12 სირთულეს გაგაცნობთ, რომელთან შეჯახება ორსულ ქალბატონებს ზაფხულის განმავლობაში უწევთ.

  • 1.ზაფხულში ორსულებს გამუდმებით სცხელათ

ორსულებს ორგანიზმში სისხლის იმაზე დიდი მოცულობა აქვთ, ვიდრე სხვა ადამიანებს, რის გამოც მათ ზაფხულში სხვებზე მეტად სცხელათ. მოჭარბებულ სისხლის ნაკადთან გასამკლავებლად, ორსული ქალბატონის ორგანიზმში სისხლძარღვები მცირედ განიერდება, რის გამოც სისხლი კანის ზედაპირს უახლოვდება, რაც ორსულების სხეულის ტემპერატურას ზრდის. როდესაც ამ ყოველივეს ზაფხულის სიცხეც ემატება, ქალბატონების მდგომარეობა გაუსაძლისი ხდება.

  • 2.ორსულ ქალბატონებს ფეხები უშუპდებათ

მართალია, ორსულებს ორგანიზმის შეშუპება ხშირად აწუხებთ, მაგრამ ეს ზოგჯერ აუტანელ ხასიათს იძენს. ორსულობის დროს ორგანიზმში სითხე ჭარბად გროვდება, საშვილოსნოს ზრდით გამოწვეული ზეწოლა ფეხის შეშუპებას იწვევს. შეშუპება ზაფხულის ცხელ დღეებში უფრო მატულობს და ორსულებს გადაადგილება უჭირთ, ამასთან მათ ფეხსაცმლის მორგებაც უძნელდებათ.

  • 3.ორსულები ზაფხულში ჭარბი ოფლიანობით იტანჯებიან

იცოდით, რომ ჭარბი ოფლიანობა ორსულობის ერთ-ერთი მთავარი დამახასიათებელი ნიშანია?! ორსული ქალბატონების ორგანიზმში მეტაბოლური პროცესები გაორმაგებული დატვირთვით მიმდინარეობს, რის გამოც გასაგრილებლად ორგანიზმს ოფლის გამოდენა სჭირდება. მნიშვნელოვანია, რომ ამ დროს ორსულმა ქალბატონებმა ბევრი წყალი დალიონ, რათა ორგანიზმი დეჰიდრატაციისგან დაიცვან.

  • 4.ორსულები საზაფხულო კოქტეილებს ვერ მიირთმევენ

ალკოჰოლის მიღება ორსულებს კატეგორიულად ეკრძალებათ, რის გამოც ისინი საზაფხულო კოქტეილების მირთმევას ვერ ახერხებენ. ალკოჰოლი ნაყოფს სერიოზულ ზიანს აყენებს და მისი მიღება ორსულობის დროს დაუშვებელია.

  • 5.ორსულებს საზაფხულო ტანსაცმლის შერჩევა უჭირთ

ორსულ ქალბატონებს ზამთარში ჩაცმა ბევრად უმარტივდებათ, ვიდრე ზაფხულში ლამაზად გამოწყობა. ძალიან რთულია მოხდენილი და ამავდროულად გრილი, კომფორტული სამოსის შერჩევა, რომელიც ორსულის ტანზე იქნება მორგებული.

  • 6.ორსულისთვის მოდურად ჩაცმა მეორე პლანზე ინაცვლებს

ორსულები წონაში მნიშვნელოვნად იმატებენ, რის გამოც თავს კომფორტულად ვერ გრძნობენ. მართალია, თანამედროვე დიზაინერები სპეციალურად მათზე მორგებულ ტანისამოსს კერავენ, მაგრამ შეშუპებული ფეხებისთვის შესაბამისი ფეხსაცმლის შერჩევა ძალიან რთულია, ასევე იმ ტანისამოსისაც, რომელიც ორსულის სხეულს მოუხდება.

  • 7.ორსულებისთვის მზისგან დამცავი კრემების გამოყენება სავალდებულოა

მზისგან დამცავი კრემების გამოყენება ზაფხულში ნებისმიერი ადამიანისთვის რეკომენდებულია, ხოლო ორსულებისთვის - სავალდებულო. ორსულის კანი ულტრაიისფერი სხივებისადმი განსაკუთრებით მოწყვლადი ხდება, რის გამოც მომავალმა დედებმა მზეზე ყოფნის დროს მზისგან დამცავი კრემები აუცილებლად უნდა გამოიყენონ.

  • 8.ორსულებს ზაფხულში ჭარბი ძილიანობა აწუხებთ

მომავალ დედებს მზის გულზე ყოფნის შემდეგ ძილიანობა ხშირად აწუხებთ. მსგავსი დაქანცულობა დეჰიდრატაციით არის გამოწვეული. ჭარბი ოფლიანობის გამო ორსულები ზაფხულში განსაკუთრებით ბევრ სითხეს კარგავენ.

  • 9.ორსულ ქალბატონებს ზაფხულში ბუნებაში ვარჯიში არ გამოსდით

ზაფხულში ბუნებაში ვარჯიში ძალიან სასარგებლო და სასიამოვნოა, თუმცა ორსული ქალბატონებისთვის - არა. მომავალი დედები მაღალ ტემპერატურაზე ფიზიკურ დატვირთვას უნდა ერიდონ. უმჯობესია, თუ ისინი ვარჯიშით დახურულ სივრცეში დაკავდებიან.

  • 10.ორსულმა ზაფხულში დიდი რაოდენობით წყალი უნდა დალიოს

ორსულმა ქალბატონმა ნაყოფის განვითარების ხელშესაწყობად და დეჰიდრატაციის თავიდან ასაცილებლად ზაფხულში რაც შეიძლება ბევრი წყალი უნდა დალიოს. დეჰიდრატაცია ორგანიზმის გადახურებას იწვევს, გარდა ამისა, შეკრულობის რისკიც მატულობს. სწორედ ამიტომ, მნიშვნელოვანია, რომ ორსულმა ყოველდღიურად დიდი რაოდენობით წყალი მიიღოს.

  • 11.მაღალი ტემპერატურა ორსულ ქალს და ნაყოფს ზიანს აყენებს

ორგანიზმის გადახურება ორსულისა და ნაყოფისთვის ზიანის მომტანია. თუ ორსული ქალბატონის სხეულის ტემპერატურა დადგენილ ზღვარს 10 წუთის მანძილზე აჭარბებს, ნაყოფისა და დედის ჯანმრთელობას სერიოზული საფრთხე ემუქრება.

  • 12.სასურველია, რომ ორსული ზაფხულში სახლში ან სახლთან ახლოს იმყოფებოდეს

ზაფხულში ორსული ქალბატონები, თუ ეს აუცილებლობას არ წარმოადგენს, მზიან ამინდში გარეთ გასვლას უნდა მოერიდონ. კონდიციონერის სიახლოვეს ყოფნა მათ ორგანიზმს გადახურებისგან დაიცავს. მზიან და ცხელ დღეებში ორსულებისთვის რეკომენდებულია პარკში გასეირნება ან გრილ შენობაში ყოფნა. 

მომზადებულია ​Unitypoint.org-ის მიხედვით

თარგმნა ია ნაროუშვილმა

წაიკითხეთ სრულად