Baby Bag

​შეიძლება თუ არა ვადაგასული მედიკამენტების გამოყენება?

​შეიძლება თუ არა ვადაგასული მედიკამენტების გამოყენება?

შეიძლება თუ არა ვადაგასული მედიკამენტების გამოყენება? რას ნიშნავს სამკურნალო საშუალების ვარგისობის ვადა? - ამ თემაზე ექიმი ზაზა თელია წერს. ​MomsEdu.ge გთავაზობთ მის პოსტს:

„1979 წლიდან აშშ-ის საკვებისა და წამლის ადმინისტრაციამ (FDA) მწარმოებელი კომპანიები დაავალდებულა რეცეპტით გასაცემ და ურეცეპტო მედიკამენტების შეფუთვაზე დაეტანათ სამკურნალო საშუალების ვარგისობის ვადა. ეს არის რიცხვი, როდემდეც მედიკამენტის სრული პოტენცია (სიძლიერე) და უსაფრთოხება გარანტირებულია. როგორც წესი, ეს დრო მერყეობს 12-დან 60 თვემდე მედიკამენტის წარმოებიდან.
დაინტერესება ამ საკითხის მიმართ გაჩნდა მას შემდეგ, რაც გაკეთდა ანალიზი იმის თაობაზე, რომ აშშ-ის სამხედრო ნაწილები მარაგის სახით ინახავდნენ დიდი რაოდენობით მედიკამენტებს როგორც საჯარო დანაყოფების, ასევე მოსახლეობისათვის სასწრაფო შემთხვევების დროს გამოსაყენებლად. გაწეული უდიდესი ფინანსური ხარჯების მაჩვენებელი აშკარა იყო. მარაგში არსებული ამ პრეპარატების დიდი რაოდენობით გადაყრა/განადგურებით, იმის გამო, რომ მათ ვადა ჰქონდათ გასული უდიდესი ფინანსური რესურსი იხარჯებოდა. ხოლო სამეცნიერო მტკიცებულებით თუ დადგინდებოდა, რომ წამლის ვარგისობის ვადის გასვლის შემდეგ ამ მედიკამენტების გამოყენება ეფექტური და უსაფრთხო იქნებოდა, ამით მოხდებოდა ფინანსური ზარალის პოტენციურად მნიშვნელოვანი შემცირება.
აშშ-ის თავდაცვის დეპარტამენტისათვის ამ ინფორმაციის წარმოსადგენად FDA-მ ჩაატარა 122 სხვადასხვა გავრცელებული ფორმის მედიკამენტის ანალიზი - The Shelf-Life Extension Program (SLEP), რომელიც იკვლევდა მათ მარაგში არსებული პრეპარატების გრძელვადიან სტაბილურობას. 3000 სხვადასხვა ლოტის/პარტიის მედიკამენტების აქტიური ტესტირებით დადგინდა, რომ 10-დან 9 წამლის ლოტს/პარტიას ჰქონდა 90%-ზე მეტი პოტენცია (სიძლიერე) ვადის გასვლიდან 1 წელიწადში. ამ დონის გაფართოებული პოტენციის საშუალო მაჩვენებელი იყო 5 წელი ვადის გასვლიდან.
კიდევ უფრო ახალი, შთამბეჭდავი კვლევა სწავლობდა მედიკამენტებში შემავალი აქტიური ნივთიერებების სტაბილურობას წამლის ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. 8 მედიკამენტი, რომელიც შეიცავდა 15 სხვადასხვა ნივთიერებას - ყველა მათგანი შესწავლილ იქნა 28-დან 40 წლის შემდეგ ვადის გასვლიდან ქიმიური ანალიზის გამოყენებით. დადგინდა, რომ უმრავლესობა (86%) იყო სულ მცირე 90%-იანი პოტენციის; 14-დან 12-მა შეინარჩუნა სრული 100%-იანი პოტენცია 336 თვის განმავლობაში და 8-მ სრული პოტენცია სულ მცირე 480 თვე. ორი აღსანიშნავი გამონაკლისი გახლდათ აცეტამინოფენი (პარაცეტამოლი) - 38% აქტიური ნივთიერებისა იქნა ნანახი ტესტირებულ ტაბლეტში და ასპირინი - 4%-დან 10%-მდე აქტიური ინგრედიენტი იქნა ნანახი.
კიდევ ერთი საინტერესო კვლევა ჩატარდა British Antarctic Survey Medical Unit-ის მიერ - შესწავლილ იქნა წამლები, რომლებიც ტრანსპორტირებული იყო გემის საშუალებით მსოფლიოს შორეულ ნაწილში და სადაც არ ხდებოდა ჰაერის ტემპერატურის კონტროლი. გემმა გადაკვეთა და იმოგზაურა სხვადასხვა ტროპიკის გავლით (ჰაერის ტემპარატურა 25°C-30°C 3 კვირის განმავლობაში) და ამ ტემპერატურულ პირობებში ყოფნის შემდეგ მოხდა წამლების ტრანსპორტირება ბაზაზე არსებითად გაყინვის ტემპერატურის დაბალ მაჩვენებელზე (ანუ მკვეთრი ტემპერატურული ცვლილება 30°C-დან < 0°C). ამ კვლევით შესწავლილ იქნა 5 მედიკამენტი - 1. ატროპინი (ანტიქოლინერგული); 2. ნიფედიპინი (კალციუმის არხის ბლოკერი - ანტიჰიპერტენზიული); 3. ფლუკლოქსაცილინი (ანტიბიოტიკი); 4. ნაპროქსენი (ანთების საწინააღმდეგო არასტეროიდი); 5. ბენდროფლუმეთიაზიდი (შარდმდენი - ანტიჰიპერტენზიული). ყველა მათგანი იყო სტაბილური ვადის გასვლის მიუხედავად.
შეზღუდული სამეცნიერო მტკიცებულება არსებობს თვალის წვეთებთან მიმართებაში, აქედან გამომდინარე ვადაგასული თვალის წვეთების გამოყენება არ არის რეკომენდირებული.
რაც შეეხება ეპინეფრინს/ადრენალინს - ჩატარდა რამდენიმე კვლევა, რომელიც სწავლობდა ჰოსპიტალების საწყობიდან ამოღებული ამ პრეპარატების უსაფრთხოებასა და ეფექტურობას 30 თვის შემდეგ ვადის გასვლიდან. ქიმიური და მიკრობული ანალიზის შედეგად დადგინდა, რომ ისინი იყვნენ სტერილური და სუფთა. რაც შეეხება პოტენციას - ისინი შეიცავდნენ 80%-ს არსებული ნივთიერების კონცენტრაციისა 25 თვის შემდეგ ვადის გასვლიდან.
მეტა-ანალიზმა აჩვენა, რომ ეპინეფრინის/ადრენალინის მზა შპრიცები, ამპულები იყო სტაბილური, სტერილური და უსაფრთხო ვადის გასვლიდან 90 დღის შემდეგაც.
ერთადერთი ვადაგასული მედიკამენტი, რომელზეც მოიპოვება ინფორმაცია, რომ მან გამოიწვია ინტოქსიკაცია, არის ტეტრაციკლინის კონკრეტული ფორმულა, რომელიც დღეისათვის ამოღეულია ხმარებიდან. ამ ერთი შემთხვევის გარდა არ არსებობს არცერთი გამოქვეყნებული ადამიანის მოწამვლის შემთხვევა ვადაგასული პრეპარატის მიღების გამო.
პრეპარატები ხსნარების და სუსპენზიების სახით ნაკლებად სტაბილურებია და მათი გამოყენება არ არის რეკომენდებული ვადის გასვლის შემდეგ.
აქედან გამომდინარე, პაციენტებს, ვისთვისაც მედიკამენტების ფასი მნიშვნელოვანია და მათი შეძენა პრობლემას წარმოადგენს, სრულიად უსაფრთხოდ და ეფექტურად შეუძლიათ გამოიყენონ ვადაგასული პრეპარატები, ზემოთ აღნიშნული რამდენიმე გამონაკლისის გარდა,“ - წერს ექიმი ზაზა თელია.

არ დაგავიწყდეთ !!!

Momsedu.ge-მ თქვენთვის შექმნა ახალი სივრცე. გაწევრიანდით ჯგუფში ჯანმრ​თელობა

შეიძლება დაინტერესდეთ

რამდენად უსაფრთხოა ბავშვისთვის სველი თმით დაძინება?

რამდენად უსაფრთხოა ბავშვისთვის სველი თმით დაძინება?

ბებიებისგან, ალბათ, ყველას გაგვიგონია, რომ სველი თმით დაძინება ჯანმრთელობისთვის სახიფათოა. არის თუ არა სიმართლის მარცვალი ბებიების სიტყვებში, თუ ეს უბრალოდ მითია? როგორც ჯანდაცვის სფეროს წარმომადგენლები გვარწმუნებენ, სველი თმით დაძინება ჩვენს ჯანმრთელობას საფრთხეს არ უქმნის, რადგან სურდოს, როგორც წესი, ვირუსი იწვევს და არა სველი ან მშრალი თმით დაძინება. ამასთან, ექიმები გვაფრთხილებენ, რომ სველი თმით დაძინება თავად ჩვენი თმისთვის არის არასასურველი.

  • ღამით სველი თმით დაძინება ქერტლის გაჩენას უწყობს ხელს

ქერტლი კანის გამოშრობას, აქერცვლას და დაზიანებას იწვევს. იცოდით, რომ ღამით სველი თმით დაძინება სოკოს ააქტიურებს, რომელიც ქერტლის გაჩენას უწყობს ხელს. სველი თმა სოკოს ზრდისთვის იდეალურ გარემოს უქმნის. როდესაც ღამით სველი თმით წვებით, ბალიშსაც ასველებთ. ნესტი კი სოკოს ზრდას უწყობს ხელს, რაც, საბოლოო ჯამში, ქერტლის გაჩენას აპროვოცირებს.

  • დილით თმის დავარცხნა ძალიან გაგიჭირდებათ

ღამით სველი თმით დაძინება კიდევ ერთ უსიამოვნებას გპირდებათ. თუ მოუსვენრად გძინავთ, ღამის განმავლობაში თქვენი თმა ყალყზე დადგება. თუ ბავშვებს სველი თმით აძინებთ, მთელ დილას მათი თმების დავარცხნაში გაატარებთ. ნუ დაგეზარებათ ღამით თმის გაშრობა. დროის დაზოგვას თუ გადაწყვეტთ და იზარმაცებთ, გახსოვდეთ, რომ დილით ორმაგი ენერგიისა და ძალის დახარჯვა მოგიწევთ, რათა თქვენს თმას ნორმალური იერი დაუბრუნოთ.

  • თმას დაზიანების საფრთხეს შეუქმნით

სველი თმა მარტივად მოწყვლადია და ადვილად ზიანდება. თუ თქვენ თავზე პირსახოცს იხვევთ და სველი თმით გძინავთ, თმას იმაზე მეტად აზიანებთ, ვიდრე წარმოგიდგენიათ. პირსახოცის ზედაპირთან ხშირი ხახუნი თმის კუტიკულას აზიანებს, კუტიკულა თმის გარეთა გარსია, რომელიც მას დაზიანებისგან იცავს.

  • ბალიში ბაქტერიების ბუდედ იქცევა

ღამით სველი თმებით თუ იძინებთ, ბალიში აუცილებლად დაგისველდებათ. დასველებული ბალიში ბაქტერიების თავშესაფრად იქცევა. ყოველ ღამით, როდესაც დაძინების წინ სახის კანის მოვლის პროცედურებს ჩაიტარებთ, ამაოდ გაირჯებით, რადგან ბალიშის ზედაპირზე დაბუდებული ბაქტერიები თქვენს კანს მაინც დააზიანებს.

თუ ღამით სველი თმით დაძინება გიწევთ, უმჯობესია თმა ზედმეტი წყლის წვეთებისგან ნაზად გაათავისუფლოთ. პირსახოცით ზედმეტ ხახუნს მოერიდეთ, რათა თმის კუტიკულა არ დააზიანოთ. თმის დაზიანებისგან დაცვაში ნაწნავებიც დაგეხმარებათ, ამასთან დილით ტალღოვანი და ლამაზი თმით გაიღვიძებთ. აჯობებს, თუ თავის დასადებად აბრეშუმის ბალიშის პირს გამოიყენებთ.

მომზადებულია ​moms.com-ის მიხედვით

თარგმნა ია ნაროუშვილმა

წაიკითხეთ სრულად