Baby Bag

„რა უნარები ვითარდება ბავშვებში? ის უნარები, რასაც მშობელი აღიარებს, მშობელი ეს არის კარი სამყაროსი,“ - ფსიქოლოგი ნინო ბუაძე

ფსიქოლოგი ნინო ბუაძე გადაცემაში „რა დროს ძილია“ მიჯაჭვულობის თეორიის შესახებ საუბრობს და აღნიშნავს, რომ მშობლის შვილისადმი დამოკიდებულება ბავშვის თვითშეფასებას მნიშვნელოვნად განსაზღვრავს:

„არსებობს მიჯაჭვულობის თეორია, რომელიც გულისხმობს, როგორ მექცევიან მე დაბადებიდან. მე მაქვს გარკვეული დაძაბულობები, ეს დაძაბულობები მოდის ჩემი მოთხოვნილებებიდან: კვების მოთხოვნილება, კონტაქტის მოთხოვნილება, რომ ვიყო ჩახუტებული თბილად და ფიზიოლოგიუირი მოთხოვნილება. ეს დაძაბულობა რამდენად სწრაფად მეხსნება და რამდენად დროულად შემოდის ჩემთან სიმშვიდე, სიამოვნების განცდა, ამაზეა დამოკიდებული, მე ვენდობი თუ არ ვენდობი სამყაროს. დიდი ზომის ინსტიტუციებში, სადაც ორი აღმზრდელი იყო და თხუთმეტი ბავშვი, თავისთავად, ბავშვებს მოთხოვნილებები დროულად არ დაუკმაყოფილდებოდათ. თუ მე რიგით მეთვრამეტე ვარ, როდესაც ყველას გვშია, თავისთავად დროულად არ მიკმაყოფილდება ჩემი მოთხოვნილება. თუ მოთხოვნილება ყოველთვის დროულად მიკმაყოფილდება და არა ხანდახან ან ზოგჯერ, ამას მოაქვს განცდა, რომ მე ვარ სასურველი, მე ვარ მისაღები, რომ მე მელოდებოდნენ.“

ნინო ბუაძის თქმით, ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს ბავშვთან თვალებით კონტაქტს, ღიმილს და მისდამი სითბოს გამოხატვას:

„ასევე მნიშვნელოვანია კონტაქტის მოთხოვნილება. ხშირად მშობლები ამბობენ, რომ არ აქვს მნიშვნელობა, ვინ დაიჭერს რძის ბოთლს ხელში, მაგრამ არის კიდევ უმნიშვნელოვანესი თვალით კონტაქტი, ღიმილი, რითიც ბავშვს გადავცემ, რომ ის არის სასურველი, მიხარია, ბედნიერი ვარ, ველოდებოდი. ამიტომაც არის საუბარი იმაზე, რომ მშობელი ეს არის კარი სამყაროსი. ის გეუბნება, რომ ეს სამყარო სასურველია, გელოდება და ღიაა შენთვის. ან გეუბნება, რომ შენ არ ხარ სასურველი, ხან ხარ სასურველი, ხან არა. ძალიან ბევრი უნდა იშრომო იმისთვის, რომ ვიღაცამ გაღიაროს. აქედან იწყება ყველაფერი. ამას ეძახიან მიჯაჭვულობის თეორიას. ამას სხვაგვარად ეძახიან უსაფრთხო მიჯაჭვულობას. მე ვენდობი, აქტიური გავდივარ, შემოქმედებითი გავდივარ ამ სამყაროში, ან არ ვენდობი, მეშინია, კრიტიკის მოლოდინი მაქვს.“

ნინო ბუაძე აღნიშნავს, რომ ბავშვს უნდა ავუხსნათ ყველაფერი, რასაც ის ვერ იგებს, რადგან გაურკვევლობა ბავშვებში სერიოზულ ტრავმებსა და ტკივილს იწვევს:

„როდესაც ბავშვი ვერ იგებს რამეს და მას არ უხსნიან, ეს წარმოქმნის უფრო მძაფრ ემოციებს. კონფლიქტის შემთხვევაში, სჯობს ბავშვმა უყუროს, ვიდრე ტიპიურად ვუთხრათ: „გადი შენს ოთახში!“ რატომ? იმიტომ, რომ იქ ის ყველაფერს უფრო მძაფრად წარმოიდგენს. როდესაც მას ინფორმაციას არ ვაწვდით, ამან შეიძლება იმხელა შიშები გააჩინოს, იმხელა ტრავმები. შესაძლოა, გაჩნდეს თვითბრალდების განცდა. როდესაც ბავშვს არ ვუხსნით რაღაცას, ის ფიქრობს, რომ იყო არასასურველი, რაღაც გააკეთა არასწორად. შეიძლება ბავშვმა თავი დაიდანაშაულოს. იფიქროს, რომ არ ისწავლა, არ ჭამა და იწყებს თვითბრალდებას. რაც ბევრად მტკივნეული და მატრავმირებელია, ვიდრე სიმართლის თქმა.“

„როდესაც ბავშვი ინიციატივას გამოხატავს, „მე თვითონ“ როდესაც იწყება, ხშირად ხდება, რომ ის არ არის ისეთი სრულყოფილი, როგორი მოთხოვნილებაც მშობელს აქვს. ვთქვათ ბავშვმა დახატა რვაფეხა და მას რვა ფეხი არ აქვს, მშობელი ერევა, რომ არ აქვს რვაფეხას ყველა ფეხი. ამით ის ბავშვს ეუბნება, რომ მისგან სრულყოფილ პროდუქტს ვერ იღებს. ამით ბავშვს ვეუბნებით: „არ ხარ საკმარისი, მე გაგაკეთებინებ, მე დაგაწერინებ.“ თუნდაც ბავშვმა მოკიდა რაღაცას ხელი და გადააადგილა, მას უხარია, მაგრამ არ ხდება ამის აღიარება. რა უნარები ვითარდება ბავშვებში? ის უნარები, რასაც მშობელი აღიარებს,“ - აცხადებს ნინო ბუაძე.

წყარო: ​რა დროს ძილია

არ დაგავიწყდეთ !!!

დაემატეთ ჯგუფში საბავშვო რეცეპტები

„საიდან მოდის რთული ქცევა? როდესაც მარწუხებშია ბავშვი, მან სადღაც უნდა გამოუშვას თავისი ენ...
​ფსიქოლოგი ნინო ბუაძე ბავშვის რთული ქცევის გამომწვევ მიზეზებზე საუბრობს და აღნიშნავს, რომ რთულ ქცევას რამდენიმე სხვადასხვა მიზეზი აქვს:„მინდა შევეხო რთულ ქცევას, რაზეც ხშირად ვსაუბრობთ. ბავშვის ქცევა...

შეიძლება დაინტერესდეთ

მუსიკის 10 სასარგებლო თვისება ადრეული ასაკის ბავშვებში

მუსიკის 10 სასარგებლო თვისება ადრეული ასაკის ბავშვებში

მუსიკასთან შეხება, ბავშვებს დაბადებიდანვე უწევთ. დაძინებისას ვუმღერით იავნანას, ციფრებს და ბგერებსაც კი სიმღერების მეშვეობით ვასწავლით.

ეს მუსიკალური გამოცდილება სახალისოა და დამამშვიდებელი ეფექტი აქვს, მაგრამ ასევე მნიშვნელოვან ზეგავლენას ახდენს ბავშვის განვითარებაზე.

კვლევებმა აჩვენეს, რომ ადრეულ ასაკში მუსიკალური გამოცდილების მიღება განაპირობებს IQ-ს ამაღლებას და ენობრივი უნარების გაუმჯობესებას.

მეტყველების და წერა-კითხვის უნარები

კვლევების შედეგად დასტურდება, რომ ადრეულ ასაკში მუსიკალური გამოცდილება ხელს უწყობს მეტყველების განვითარებას, აუმჯობესებს ლექსიკას, წერა-კითხვის და გააზრების უნარს. მაგალითად, სიმღერა სასარგებლოა საკომუნიკაციო უნარებისთვის, კერძოდ კი რითმული აქტივობები ხელს უწყობს მეტყველების უნარების განვითარებას.

საწყის ეტაპზე ბავშვების მუსიკალურ აქტივობებში ჩართვა სწორედ მშობლებისა და აღმზრდელების ხელშეწყობით ხდება.

მოტორული უნარები

იმის მიუხედავად თუ რომელ მუსიკალურ ინსტრუმენტზე უკრავთ, მუსიკა ანვითარებს ნატიფ მოტორიკას და კოორდინაციას. წარმოიდგინეთ ყველა ის მოქმედება, რაც კონკრეტულ მუსიკალურ ინსტრუმენტების გამოყენებისას არის საჭირო: მუსიკალური ინსტუმენტის ხელში დაჭერა, ჩაბერვა, დარტყმა და ა.შ.
მუსიკა ანვითარებს მსხვილ მოტორიკას ცეკვისა და მოძრაობის გზით.

კოგნიტური განვითარება

მუსიკა მოითხოვს ტვინის რამდენიმე უბნის ჩართულობას, ასტიმულირებს მეხსიერებას, ყურადღებას და პრობლემის გადაჭრის უნარებს.


ნეირომეცნიერების კვლევებმა აჩვენა, რომ მუსიკალური განათლება აჩქარებს ტვინის განვითარებას ადრეული ასაკის ბავშვებში, ასევე დროის და სივრცის აღქმას და თვით მათემატიკური შესაძლებლობებსაც კი აუმჯობესებს.


ეს სასარგებლო შედეგები ვრცელდება როგორც ადრეული ასაკის ბავშვებზე, ისე მოზარდებზე.

ემოციური გამოხატვა

ბევრი ჩვენთაგანი მუსიკას უსმენს, როცა აღნიშნავს წარმატებას. ჩვენ ასევე ვრთავთ ჩვენ საყვარელ მელოდიას, როცა გვსურს განწყობის ამაღლება. მუსიკა ასევე გვეხმარება ემოციების გამოხატვაში, ახალგაზრდებისთვის კი მუსიკა გამოხატვის უმნიშვნელოვანესი ფორმასაც კი წარმოადგენს.
ადრეულ ასაკში ხდება თვით-გამორკვევის (self-awareness) და ემოციური ინტელექტის ჩამოყალიბება. სიმღერა ან მუსიკალურ ინსტრუმენტზე დაკვრა, ერთ-ერთი საუკეთესო გზა არის ბავშვებისთვის ემოციების გამოხატვის ექპერიმენტირებისთვის.


მოზრდილების მსგავსად, მუსიკა ბავშვებშიც არეგულირებს ემოციებს. ცალკეული ჟანრის მუსიკამ შესაბამისი ემოციური ცვლილება შეიძლება გამოიწვიოს ადამიანში, ის შეიძლება იყოს დამამშვიდებელი ეფექტის ფონური/ატმოსფერული მუსიკა, მუსიკალურ ინსტრუმენტზე დაკვრამ შეიძლება განწყობა აუმაღლოს მუსიკოსს, შეამციროს სტრესი. ასე რომ ,თუნდაც ბავშვის ტანტრუმების დროს, სიმღერამ შეიძლება დადებითი ზემოქმედება მოახდინოს და დამამშვიდებელი ეფექტი იქონიოს.

სოციალური უნარები

მუსიკა ძალიან კარგი გზაა ბავშვებისთვის სოციალური ინტერაქციის განვითარებისა და გაუმჯობესებისთვის. ის ეხმარება თანამშრომლობასა და გუნდურ მუშაობაში. ჯგუფური მუსიკალური აქტივობები, ბგერების ერთობლივად შექმნა/შეთანხმება, ბუნებრივად ანგრევს საზღვრებს ბავშვებს შორის და მიმართავს მათ სოციალური ინტერაქციისკენ და ახალი საკომუნიკაციო გზების აღმოჩენისკენ.

როდესაც ბავშვები ერთობლივან ქმნიან მუსიკას, ამ დროს ისინი სწავლობენ მოსმენას, თანამშრომლობასა და ეფექტურ კომუნიკაციას. ეს უნარები კი აღრმავებს ემპათიის უნარს და ქმნის სოციალურ კავშირებს. მუსიკა ეხმარება ბავშვებს ამ სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი უნარების ფორმირებაში ადრეული ასაკიდანვე.

განსხვავებული კულტურების დაფასება (cultural appreciation)

მისიკის უკან არსებული კონტექსტის გაგება, ამეცნებს ბავშვებს მათ გარშემო არსებული სამყაროს შესახებ. განსხვავებული კულტურებისთვის დამახასიათებელი მუსიკის გაცნობა ბავშვს ეხმარება ცნობიერების ამაღლებაში, და ზოგადად განსხვავებულობების პატივისცემაში და მის მიმღებლობაში.

მუსიკის საშუალებით ამბების გადმოცემა საუკეთესო საგანმანათლებლო პრაქტიკაა, რაც ბავშვებისთვის ახალი იდეებისა და აზრების წარმოშობის წყარო შეიძლება გახდეს. და რაც მთავარია, შემეცნების ეს პროცესი სახალისოა. მუსიკა შეიძლება გამოყენებულ იქნას, როგორც სწავლის პროცესის წამახალისებელი/დამხმარე საშუალება.

შემოქმედებითობა და წარმოსახვა

ყველაფერთან ერთად, მუსიკა გამოხატვის შემოქმედებითი ფორმაა. ბავშვების შემოქმედებითი „ინსტრუმენტებით“ აღჭურვა მნიშვნელოვან უპირატესობას აძლევს მათ, კერძოდ მუსიკა ბგერების საშუალებით, შემოქმედებითად ფიქრის და გამოხატვის საშუალებას იძლევა.

მუსიკა იმპროვიზაციისა და ინოვაციების ძალიან კარგი საშუალებაა – მან შესაძლოა, თქვენი პატარას სრულიად უცნობი მხარე გამოავლინოს.

თავდაჯერებულობდა და თვითშეფასება

რამდენჯერ გვინახავს შემსრულებელი სცენაზე და გვიფიქრია, რომ „მე ამას ვერ შევძლებდი“? ადრეულ ასაკში პატარების მუსიკალურ აქტივობებში ჩართვა აამაღლებს მათ თვითშეფასებას და თავდაჯერებულობას. ასევე პოზიტიური უკუკავშირი მუსიკალური შესრულების შემდეგ, მოტივაციას ზრდის სწავლის გაგრძელებისა და პროგრესისთვის.

დისციპლინა და ფოკუსი

მუსიკალურ ინსტრუმენტზე დაკვრის ცოდნა საკმაოდ რთულია. ის მოითხოვს დისციპლინას, პრაქტიკასა და კონცენტრაციას. ეს შეიძლება მშობლებს აფრთხობდეს კიდეც, თუმცა ბავშვის წახალისებამ პრაქტიკულ მუშაობაში ჩასაბმელად, ბევრი სარგებელი შეიძლება მოუტანოს მას გრძელვადიან პერსპექტივაში. რეგულარული მუსიკალური ვარჯიში აუმჯობესებს ბავშვის ყურადღებას, ფოკუსსა და თვითდისციპლინას.

ეს უნარები კი ძალიან მნიშვნელოვანია, განსაკუთრებით მაში,ნ როდესაც ბავშვი შეაბიჯებს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში. ბავშვები, რომლებსაც ნასწავლი აქვთ მუსიკალურ ინსტრუმენტზე დაკვრა, აკადემიური სწავლის პროცესში უკეთ არიან აღჭურვილები კონცენტრაციის უნარით.

ტვინის განვითარება და გრძელვადიანი სარგებელი

ადრეულ ასაკში ბავშვის მუსიკალურ აქტივობებში ჩართვა, მისი ჯანმრთელობისთვისაც კი მნიშვნელოვანი სარგებელის მომტანია, კერძოდ კი ეს პროცესი, ტვინის ფუნქციურ, გრძელვადიან ცვლილებას იწვევს. ტვინის ასეთი ცვლილება კი ასოცირებულია კოგნიტური უნარების, აკადემიური მოსწრებისა და ჯანმრთელობის დადებით შედეგებზე.

მასალა გამოყენებულია საბავშვო ბაღ ლარდის საიტიდან - ლარდი

ბაღში ვიზიტის დასაჯავშნად ეწვიეთ ბმულს: https://​shorturl.at/jtxBF . 
მისამართ: ქვემო ლისი, Tbilisi, Georgia.
599 64 64 59

R. 
წაიკითხეთ სრულად