Baby Bag

,,მშობლებს უნდა ახსოვდეთ, რომ მუდმივი შენიშვნები, მითითებები ტიკების სიხშირეს უფრო აძლიერებს'' - როგორ შეიძლება, დავეხმაროთ ბავშვებს ტიკების დაძლევაში?

,,მშობლებს უნდა ახსოვდეთ, რომ მუდმივი შენიშვნები, მითითებები ტიკების სიხშირეს უფრო აძლიერებს'' - როგორ შეიძლება, დავეხმაროთ ბავშვებს ტიკების დაძლევაში?

რა არის ტიკი, როგორი შეიძლება იყოს ტიკის გამოხატულება და როგორ დავეხმაროთ ბავშვებს მის დაძლევაში?- ​MomsEdu.ge-ს ამ და სხვა კითხვებს ფსიქოლოგმა მარიამ ბასოშვილმა უპასუხა.

- პირველ რიგში განგვიმარტეთ რა არი ტიკი?

- ტიკი ეს არის კუნთების უნებლიე, სწრაფი მოძრაობა, რომელიც ვლინდება სხეულის სხვადასხვა ნაწილში წინასწარი განზრახვის გარეშე და იწოდება როგორც, ტიკური აშლილობა. არსებობს მოტორული დარვევები, რომლებიც ძალიან ჰგავს ტიკებს მაგალითად, კუნთების უეცარი შეკრთომა ან დაკლაკნილი ჭიისებრი მოძრაობები, თუმცა ეს ტიკი არ არის და აუცილებელია სწორი დიაგნოსტირება.

- როგორი შეიძლება იყოს ტიკის გამოხატულება?

- არსებობს მარტივი და რთული ტიკები, მოტორული და ვოკალური. მარტივი მოტორული ტიკები ხასიათდება კუნთების სწრაფი, ხანმოკლე მოძრაობებით, მაგალითად, თვალების ხამხამი, წარბების აწევა ან სხვა სახის ჟესტები, რომელსაც შინაარსი არ გააჩნია და კონტექსტს არ შეესაბამება, ასევე მხრების მოძრაობები.

რთული მოტორული ტიკები არის უფრო ნელი უნებლიე მოძრაობები ვიდრე მარტივი მოტორული ტიკები. ხასიათდება საგნების ხელით მოსინჯვით, ფეხების ბაკუნით, უკუღმა სიარულით ან ცეკვით,ხტუნვითი მოძრაობებით.ხელებისა და ფეხების ქნევა, ასევე უხამსი ჟესტები მიეკუთვნება რთულ მოტორულ ტიკებს.

მარტივი ვოკალური ტიკები ეს არის - ჩახველება, სრუტუნი, ბურტყუნი.

რთულ ვოკალურ ტიკებს მიეკუთვნება სიტყვების ან მთელი ფრაზების უნებლიე წამოყვირება. შესაძლოა იყოს უხამსი და სოციალურად მიუღებელი სიტყვები.

- ვინ აფასებს ბავშვს და რა ასაკში შეიძლება გამომჟავნდეს ტიკები?

- დიაგნოსტიკურ სახელმძღვანელოებში, როგორც ზემოთ ვახსენე, დიაგნოზი იწოდება, როგორც ტიკური აშლილობა, ხოლო არის თუ არა გარდამავალი ტიკური აშლილობა, ქრონიკული თუ კომბინირებული, დაზუსტებული თუ დაუზუსტებელი ამას განსაზღვრავს ფსიქიატრი ან ნეიროფსიქოლოგი, შესაძლოა,  ნევროლოგის შეფასებაც გახდეს საჭირო.

გარდამავალი ტიკური აშლილობა იწყება ადრეულ ბავშვობაში. მარტივი ტიკები რამდენიმე კვირა ან თვე გრძელდება და სხვა სირთულეები თან არ ახლავს. ეს მდგომარება 3-4 ჯერ უფრო ხშირია ბიჭებში, ვიდრე გოგონებში. ადრეულ ბავშვობაში ბავშვებისთვის რაიმეს დასწავლის ერთ-ერთი გზა მიმბაძველობაა. ამ დროს ტიკის ათვისება უფრო მარტივად ხდება.

გარდამავალი ტიკური აშლილობის დროს ერთი ტიკი შესაძლოა, შეიცვალოს და ჩანაცვლდეს მეორე ტიკით, მაგალითად, ჩახველება სრუტუნით ან პირიქით. ქრონიკული ტიკური აშლილობისას კი ტიკი არ იცვლება ასე მარტივად.

- რა არის ტიკის გამომჟღავნების მიზეზი, რამ შეიძლება გაამწვავოს ტიკი?

- სტრესულ სიტუაციაში ბავშვებს ხშირად ეწყებათ თვალების ხამხამი, ფეხების ბაკუნი, მხრების აჩეჩვა, ჩახველება. მაგალითად, ბავშვებს თუ უწევთ აუდიტორიის წინაშე გამოსვლა ნერვიულობის ფონზე შეიძლება დაიწყოს უნებლიე ჩახველება, მხრების ჩეჩვა - ეს ყველაფერი არის ტიკი, თუმცა უმრავლეს შემთხვევაში უკვალოდ, ყოველგვარი ჩარევის გარეშე ქრება.

ტიკის სიხშირე მატულობს სტრესის ფონზე, დაღლილობისას, ხოლო მისი სიხშირე მცირდება ფიზიკური ან გონებრივი აქტივობებისას, ასევე ძილში.

- როგორ შეიძლება, დავეხმაროთ ბავშვებს ტიკების დაძლევაში, რა რჩევებს მისცემთ მშობლებს?

- ტიკები, როგორც წესი, ბავშვებისთვის კომპლექსად იქცევ ადა გავლენას ახდენს მათ თვითშეფასებაზე. აუცილებელია, რომ მასწავლებელმა, ასევე ბავშვებმა იცოდნენ ტიკის შესახებ და თანაკლასელი არ გახდეს სოციუმის მხრიდან ბულინგის მსხვერპლი. გარშემომყოფებს, მშობლებს უნდა ახსოვდეთ, რომ მუდმივი შენიშვნები, მითითებები ტიკების სიხშირეს უფრო აძლიერებს.

გარდა იმისა, რომ დიაგნოსტირება აუცილებელია, ასევე ფსიქოთერაპია ძალიან კარგი მეთოდია ტიკებთან სამუშაოდ. ზღაპრით თერაპია, არტ-ტერაპია, ფიზიკური-გონებრივი აქტივობები მკვეთრად დაეხმარება ბავშვს ტიკების დაძლევაში. ბავშვისთვის მშვიდი გარემო, ნაკლები სტრესი და მშობლების მხრიდან მხარდაჭერა ამ პროცესში ძალიან მნიშვნელოვანია.

ესაუბრა მაკა ქაფიანიძე 

არ დაგავიწყდეთ !!!

Momsedu.ge-მ თქვენთვის, ქალებისთვის შექმნა ახალი სივრცე, სადაც ყველაზე მცოდნე დედები იყრიან თავს. ჯგუფის დასახელებაც სწორედ ასეა - „მცოდნე დედების ჯგუფი“, რომლის საშუალებით დედები ერთმანეთს საკუთარ გამოცდილებას გაუზიარებენ. (ჯგუფში გასაწევრიანებლად ნახეთ ბმული - „მცოდნე დედების ჯგ​უფი“)

შეიძლება დაინტერესდეთ

არ უყიდოთ ბავშვს „Cry Babies” თოჯინები, რომელიც პატარების ფრუსტრაციასა და დაბნეულობას იწვევს

არ უყიდოთ ბავშვს „Cry Babies” თოჯინები, რომელიც პატარების ფრუსტრაციასა და დაბნეულობას იწვევს

თუ თქვენ სკოლამდელი ან ორ წლამდე ასაკის ბავშვის მშობელი ხართ და „Cry babies” თოჯინების ან Youtube სერიების შესახებ ჯერ არაფერი გსმენიათ, ეს გაფრთხილება მაინც უნდა გაითვალისწინოთ: არასდროს უყიდოთ ბავშვს „Cry babies” თოჯინები. „Cry babies: Magic Tears“ ანიმაციის სამყარო თქვენს ბავშვს მონსტრად აქცევს და მას ნამდვილი (არა ჯადოსნური) ცრემლებით შეამკობს.ეს თოჯინები ბავშვებში ფრუსტრაციისა და დაბნეულობის გამოსაწვევად არის შექმნილი.

თოჯინებით თამაში ბავშვს დამოუკიდებლობას აჩვევს და ძალიან სასარგებლოა. ხმაურიანი და მტირალა თოჯინებიც მისაღებია, თუმცა თოჯინების ეს სპეციფიკური ბრენდი და მისი Youtube სერიები მსოფლიოს მასშტაბით უამრავ ოჯახს აწამებს.

Cry babies არის როგორც სათამაშოები, ასევე ანიმაცია. თოჯინებს IMCToys-ის ბრენდი აწარმოებს. თითქმის არ არსებობს ობიექტური ინფორმაცია იმ ადამიანების შესახებ, რომლებიც თოჯინებს ან ანიმაციას ქმნიან. თოჯინების ნაწილი წყლის ცრემლებით ტირის, ნაწილი კი ტოქსიკური სითხის შხეფებით, რომელსაც „ჯადოსნური ცრემლები“ ეწოდება. მან შეიძლება ალერგიული რეაქცია გამოიწვიოს. შემადგენლობაში ვკითხულობთ, რომ შეიცავს ალერგენებს: ლიმონენესა და ლინალულს. თოჯინები შემაშფოთებლად ხმაურიანია და შემაწუხებელ ხმებს გამოსცემს.

„Cry babies“ Youtube შოუ 40-წუთიანი ან ორსაათიანი სეგმენტების სახით არსებობს. აღნიშნულ ანიმაციაში არ არის გაკვეთილები ბავშვებისთვის. ისეთი შეგრძნება გრჩებათ, რომ სიუჟეტები სადისტური ალგორითმით არის შექმნილი. რაც შეეხება თოჯინებს, მათი ყუთიდან ამოღებისთანავე მიხვდებით, რომ ის თქვენი შვილის ფრუსტრაციას გამოიწვევს.

მტირალა თოჯინის ქონა ბავშვისთვის დამაზიანებელი არ არის, რადგან ეს მას ზრუნვას აჩვევს. ის სწავლობს, რომ ბავშვს უნდა მოეფეროს, აჭამოს, გამოუცვალოს, როდესაც ის ტირის, თუმცა Cry babies თოჯინები მიზეზ-შედეგობრივი კომფორტული ციკლის საფუძველზე არ არის შექმნილი. დამაბნეველი პარამეტრების გამო თოჯინა ხშირად აკეთებს იმას, რასაც ბავშვი მისგან არ ელოდება, რის გამოც ბავშვი თოჯინასთან ერთად ტირილს იწყებს. ნაცვლად იმისა, რომ ბავშვს თოჯინა მობეზრდეს, ის დაჟინებით ცდილობს, რომ მას ის გააკეთებინოს, რაც ჩაიფიქრა.

Cry babies თოჯინები საბოლოოდ მშობლის თავის ტკივილისა და ბავშვის უსასრულო გაურკვევლობის მიზეზი ხდება. მშობლები ცდილობენ ახალი მოდელების შეძენას და იმედი აქვთ, რომ მას უკეთესი ფუნქციები ექნება, ამგვარად მოჯადოებული წრე იკვრება. ამ წრისგან თავის დასაღწევად, გირჩევთ, არ უყიდოთ ბავშვს Cry babies ტოქსიკური თოჯინები.

წყარო: ​fatherly.com 

წაიკითხეთ სრულად